office
Voor Filosofie Festival Thinking Planet in Tivoli in Utrecht ontwikkelde ik dit jaar weer een DOTTED LINES programma. Op dit festival komt niet alleen de denkkracht van verschillende plekken van de aarde samen, maar wordt ook getoond dat dit denken op verschillende manieren kan plaats vinden. Niet alleen in individuele hoofden. Oosterse en Afrikaanse filosofieën zijn vaak relationeel en het denken vindt dan ook juist tussen mensen plaats. Bovendien zit denkkracht in de geest, maar ook in het lichaam en zijn lichaam en geest niet duidelijk te scheiden.Filosoof en kwantumfysicus David Bohm geeft aan hoe we propioceptie van onze gedachten missen. In tegenstelling tot het stoten van je voet tegen een tafelpoot, waarbij je vrij snel kunt zien waar het mis gaat, kunnen we onze gedachten niet zien en blijven we ons dan ook voortdurend stoten. In de martial arts is het ‘zien’ van gedachten juist bepalend. Je denken bepaalt je doen, dus door bewust te denken, kan je in een gevecht het juiste doen. Tegelijkertijd kan je door bewust te zijn van je lichaam of dat van de ander, zien welke gedachten hier bij horen. Juist als gedachten al vast staan (ik ga winnen of verliezen), gaat het mis, want net als dat je lichamelijke snelheid nodig hebt, moet je je gedachten bewegelijk houden om te kunnen reageren in het moment.

Henk Oosterling laat in ‘waar geen wil is, is een weg’ zien hoe Oosterse en Westerse filosofie elkaar voortdurend hebben beïnvloed. Door differentiedenkers als Derrida en Foucault wordt duidelijk dat veel grenzen eigenlijk DOTTED LINES zijn, zoals lichaam en geest, denken en doen en Oost en West.

In ‘De samurai-filosoof’ onderzoekt aikido-instructeur en filosoof Stephan de Groot waar wijsheid zicht bevindt. Speelt zij zich alleen maar af in ons hoofd, of is zij ook nog ergens anders? In de Oosterse tradities van yoga en martial arts heeft de wijsheid eigenlijk altijd – zo niet bovenal – een lichamelijk aspect. Stephan de Groot slaat een brug tussen denken en doen en tussen aikido en deconstructie. Derrida toont hoe het voortdurend scheiden in polen (goed-kwaad, lichaam-geest) een daad van geweld is. Net als met aikido probeert deconstructie dit geweld te neutraliseren.

Stephan de Groot is filosoof, yogaleraar en aikido-instructeur. Hij trainde aikido onder verschillende grootmeesters in Tokyo, Los Angeles en Amsterdam. Momenteel doet hij promotieonderzoek aan de VU over de relatie tussen humor en filosofie in verschillende westerse en oosterse wijsheidstradities.

In ‘Het voetenwerk van Foucault’ onderzoeken filosoof Simone van Saarloos en bokser-filosoof Percy Hanenberg hoe het lichaam denkt en hoe je daarbij in je kracht kunt blijven. Het ‘voetenwerk’ van Foucault is een onderzoek naar hoe ons denken en doen door machtsverhoudingen bepaald wordt.
Percy Hanenberg is bokser en studeerde filosofie en interculturele communicatie
Simone van Saarloos is filosoof en schrijver. In 2016 publiceerde zij de roman ‘De vrouw die’. Eerder verscheen haar pamflet ‘Het monogame drama’.

Door het aanleren van een paar eenvoudige aikido en bokstechnieken kunnen deelnemers aan deze sessies zelf ervaren hoe hun lichaam en dat van de ander denkt. Je kansen in de ring of op de mat, hangen af van je flexibiliteit van geest.

Thinking Planet, 15 april 2017, Tivoli, Utrecht